ગુજરાત સરકારની વિધાનસભામાં માહિતી: માત્ર ઓછા વરસાદના આધારે દુષ્કાળ જાહેર કરી શકાય નહીં
ગાંધીનગર: ગુજરાત સરકારે શુક્રવારે જણાવ્યું હતું કે કોઈ જિલ્લામાં દુષ્કાળ જાહેર કરવા માટે માત્ર ઓછો વરસાદ પૂરતો નથી. સરકારે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે આવો નિર્ણય લેતા પહેલા પાકની સ્થિતિ, જમીનમાં ભેજનું પ્રમાણ, ભૂગર્ભ જળની સપાટી અને અન્ય વૈજ્ઞાનિક માપદંડોનું મૂલ્યાંકન કરવું આવશ્યક છે.
ગુજરાત વિધાનસભાના નિયમ ૧૧૬ હેઠળની નોટિસનો જવાબ આપતા, સંસદીય બાબતોના મંત્રી ઋષિકેશ પટેલે જણાવ્યું હતું કે રાજ્યમાં ૩ સપ્ટેમ્બર સુધીમાં સરેરાશ મોસમી વરસાદના ૭૫.૪૩ ટકા વરસાદ નોંધાયો હતો.
જ્યારે દક્ષિણ ગુજરાતમાં સરેરાશ વરસાદના ૧૦૩.૯૧ ટકા વરસાદ નોંધાયો હતો, ત્યારે સૌરાષ્ટ્ર, કચ્છ અને ઉત્તર ગુજરાતના કેટલાક જિલ્લાઓમાં વરસાદની નોંધપાત્ર અછત જોવા મળી હતી. દેવભૂમિ દ્વારકામાં સરેરાશ વરસાદના માત્ર ૬.૪૧ ટકા વરસાદ નોંધાયો હતો, ત્યારબાદ પોરબંદર (૧૮.૧૨ ટકા), જામનગર (૨૮.૮૮ ટકા) અને કચ્છ (૨૯.૨૯ ટકા)નો ક્રમ આવે છે.
જોકે, સરકારે જણાવ્યું હતું કે કૃષિની સ્થિતિને જોતા તાત્કાલિક દુષ્કાળ જાહેર કરવાની જરૂરિયાત જણાતી નથી. ૩૧ ઓગસ્ટ સુધીમાં ૮૦.૩૯ લાખ હેક્ટર જમીનમાં વાવેતર પૂર્ણ થઈ ગયું હતું, જે રાજ્યના ૮૫.૩૦ લાખ હેક્ટરના સામાન્ય વાવેતર વિસ્તારના ૯૪.૨૪ ટકા છે.
મગફળી, કઠોળ, સોયાબીન અને ડાંગરનું વાવેતર સામાન્ય સ્તર કરતાં વધુ રહ્યું હતું, જ્યારે કપાસનું વાવેતર સામાન્ય સ્તરના ૯૦.૦૭ ટકા રહ્યું હતું.
સરકારે ઉમેર્યું હતું કે પાણીની ઉપલબ્ધતા પર પણ નજીકથી દેખરેખ રાખવામાં આવી રહી છે. સરદાર સરોવર ડેમ તેની ક્ષમતાના ૮૮.૬૦ ટકા ભરાયેલો હતો, જ્યારે રાજ્યના અન્ય ૨૦૬ જળાશયોમાં તેમની જળ સંગ્રહ ક્ષમતાના ૬૬.૦૭ ટકા પાણી ઉપલબ્ધ હતું. સૌની (SAUNI) અને સુજલામ સુફલામ યોજનાઓ દ્વારા પીવાના અને સિંચાઈના પાણીની વ્યવસ્થા કરવામાં આવી હતી, તેમજ નર્મદા કમાન્ડ વિસ્તારમાં ખરીફ પાક માટે સિંચાઈની સુવિધા પૂરી પાડવામાં આવી હતી. ૨૧ જિલ્લાઓના ૧૩૨ તાલુકા ક્લસ્ટરોમાં કૃષિ માટે વીજ પુરવઠો આઠ કલાકથી વધારીને ૧૦ કલાક કરવામાં આવ્યો હતો. પશુચારાની વ્યવસ્થા પણ કરવામાં આવી રહી હતી; ૪૦૨.૫૪ લાખ કિલોગ્રામ પશુચારો ઉપલબ્ધ હતો અને ૩૧ લાખ કિલોગ્રામ ચારો રાહત દરે વિતરિત કરવામાં આવ્યો હતો. કેન્દ્ર સરકારની દુષ્કાળ વ્યવસ્થાપન માર્ગદર્શિકાનો ઉલ્લેખ કરતા સરકારે જણાવ્યું હતું કે વરસાદ, પાકની વાવણી, NDVI, જમીનમાં ભેજ અને ભૂગર્ભ જળના સ્તર અંગે મૂલ્યાંકન કરવું આવશ્યક છે, અને ત્યારબાદ પાકને થયેલા નુકસાનની પ્રત્યક્ષ ચકાસણી (ફિઝિકલ વેરિફિકેશન) થવી જોઈએ.
કોંગ્રેસ અને AAPએ માંગ કરી છે કે અપૂરતા વરસાદવાળા વિસ્તારોને દુષ્કાળગ્રસ્ત જાહેર કરવામાં આવે જેથી ખેડૂતો અને ગ્રામીણ સમુદાયોને સમયસર રાહત મળી શકે.
વધુ વાંચો :- વિલંબિત ચોમાસાને કારણે મહારાષ્ટ્રમાં કપાસનું વાવેતર 10% ઘટ્યું
