ચોમાસાના અંતિમ તબક્કામાં પૂર્વ અને મધ્ય ભારતમાં વધુ વરસાદની શક્યતા; અલ નીનો ૨૦૨૭ સુધી યથાવત રહેવાની આગાહી
નવી દિલ્હી: ચોમાસાની વિદાયના અંતિમ તબક્કા દરમિયાન પૂર્વ અને મધ્ય ભારતમાં વરસાદની ગતિવિધિ વધુ તીવ્ર બનવાની ધારણા છે. 'ડોલત કેપિટલ'ના અહેવાલ મુજબ, જેમ જેમ ચોમાસું વાયવ્ય ભારતમાંથી વિદાય લઈ રહ્યું છે, તેમ તેના અંતિમ સપ્તાહોમાં પૂર્વીય અને મધ્ય પ્રદેશોમાં વરસાદમાં વધારો થઈ શકે છે. અહેવાલમાં અલ નીનોની અસરમાં વધારો થવાની અને તે ૨૦૨૭ સુધી ચાલુ રહેવાની આગાહી પણ કરવામાં આવી છે.
અહેવાલ મુજબ, વરસાદની સ્થિતિમાં સૌથી નોંધપાત્ર સુધારો પૂર્વ અને ઉત્તર-પૂર્વ ભારતમાં જોવા મળ્યો છે, જ્યાં વરસાદની ખાધ (ઘટાડો) ગયા અઠવાડિયે ૨૯% હતી તે ઘટીને ૨૭% થઈ છે. દક્ષિણ દ્વીપકલ્પમાં પણ સુધારો જોવા મળ્યો છે, જ્યાં ખાધ ૨૮% થી ઘટીને ૨૬% થઈ છે. મધ્ય ભારતમાં વરસાદની ખાધ લગભગ ૬% પર સ્થિર રહી હતી, જ્યારે વાયવ્ય ભારતમાં તે ૯% થી વધીને ૧૦% થઈ હતી. સમગ્ર ભારત સ્તરે, વરસાદની ખાધ ૧૫% પર સ્થિર રહી હતી.
દરમિયાન, બંગાળની ખાડી પર સર્જાયેલું લો-પ્રેશર (હવાનું ઓછું દબાણ ધરાવતું ક્ષેત્ર) પૂર્વ કિનારા તરફ આગળ વધી રહ્યું છે. જમીન પર ત્રાટકતા (લેન્ડફોલ) પહેલાં તે વધુ તીવ્ર બને તેવી શક્યતા છે, જેનાથી પૂર્વ અને મધ્ય ભારતમાં વરસાદની ગતિવિધિ ચાલુ રહી શકે છે.
કૃષિ ક્ષેત્રે, ૧૮ સપ્ટેમ્બર સુધીમાં ખરીફ પાકનું કુલ વાવેતર ૧,૧૦૩.૯ લાખ હેક્ટર સુધી પહોંચ્યું હતું. ગયા વર્ષના સમાન સમયગાળાની સરખામણીમાં કુલ ખાધ ઘટીને ૧૫.૧ લાખ હેક્ટર થઈ છે, જે અગાઉના અઠવાડિયે ૧૬ લાખ હેક્ટર હતી.
આ સિઝનમાં પ્રથમ વખત, તેલીબિયાં હેઠળનો વાવેતર વિસ્તાર ગયા વર્ષના આંકડા કરતાં વધી ગયો છે, જ્યારે કઠોળનું વાવેતર મોટાભાગે સ્થિર રહ્યું છે. ડાંગરનું વાવેતર હજુ પણ પાછળ છે; આવરી લેવાયેલ વિસ્તાર ૪૨૯.૩ લાખ હેક્ટર હતો, જેની સામે ગયા વર્ષે ૪૪૫.૯ લાખ હેક્ટર વિસ્તાર હતો, આમ ખાધ ૧૭.૦ લાખ હેક્ટરથી ઘટીને ૧૬.૬ લાખ હેક્ટર થઈ છે. કપાસનો વાવેતર વિસ્તાર ૧૦૯.૬ લાખ હેક્ટર હતો, જેની સામે ગયા વર્ષે ૧૧૦.૬ લાખ હેક્ટર હતો, એટલે કે વાવેતરમાં ૧ લાખ હેક્ટરનો ઘટાડો નોંધાયો છે.
શેરડી, શણ (જૂટ) અને મેસ્તાના વાવેતર વિસ્તારમાં કોઈ નોંધપાત્ર ફેરફાર જોવા મળ્યો નથી. મધ્ય અને પશ્ચિમ ભારતના જળાશયોમાં પાણીનું સ્તર ૧૦ વર્ષની સરેરાશ કરતાં ઉપર રહ્યું હતું, જ્યારે દક્ષિણ દ્વીપકલ્પમાં વાવણીની પ્રગતિ અને જળાશયોના જળસ્તર - બંને બાબતોમાં પાછળ રહ્યું હતું.
ડોલત કેપિટલના જણાવ્યા અનુસાર, 'એલ નીનો' (El Niño) નોંધપાત્ર રીતે તીવ્ર બન્યું છે અને તે અત્યાર સુધીની સૌથી શક્તિશાળી ઘટનાઓમાંની એક બની શકે છે; અહેવાલ મુજબ, તે ૨૦૨૭ સુધી ચાલુ રહેવાની શક્યતા છે.
વધુ વાંચો :- મહારાષ્ટ્રમાં દુષ્કાળ જેવા હાલાત, ખેડૂતોને રાહત
