નાગપુર: કેન્દ્ર સરકારે ગુરુવારે બોમ્બે હાઈકોર્ટની નાગપુર બેંચને ખાતરી આપી હતી કે તે ઓક્ટોબર સુધીમાં ખેડૂતો માટે કપાસના ખરીદ કેન્દ્રો ખોલશે અને ટૂંક સમયમાં બાકી લેણાંની ચુકવણી કરશે.
ગૃહ પંચાયત મહારાષ્ટ્ર સંસ્થાના શ્રીરામ સાતપુતે દ્વારા દાખલ કરવામાં આવેલી જાહેર હિતની અરજી (PIL)ના જવાબમાં સુનાવણી દરમિયાન આ ખાતરી આપવામાં આવી હતી. સાતપુતેએ કેન્દ્ર અને રાજ્ય સરકારોને દિવાળીના તહેવાર પહેલા કપાસની ખરીદી શરૂ કરવા અને સાત દિવસમાં ખેડૂતોના ખાતામાં ચૂકવણી જમા કરાવવાની સૂચના માંગી હતી.
તેમણે દલીલ કરી હતી કે પ્રાપ્તિ કેન્દ્રો ખોલવામાં વિલંબને કારણે, ખેડૂતોએ તેમની ઉપજ વેપારીઓને ગેરંટીકૃત લઘુત્તમ ટેકાના ભાવ (એમએસપી) કરતા ઓછી કિંમતે વેચવી પડે છે, જેના કારણે નાણાકીય નુકસાન થાય છે.
હાઈકોર્ટે અગાઉ બંને સરકારોને સરકારી ખરીદ કેન્દ્રો પર કપાસનું વેચાણ કરતા ખેડૂતોને કરવામાં આવેલી ચૂકવણીનો ડેટા ખરીદીના સાત દિવસમાં સબમિટ કરવાનો આદેશ આપ્યો હતો. વધુમાં, ચુકવણીમાં કોઈપણ વિલંબ અંગે બંને પાસેથી સ્પષ્ટતા માંગવામાં આવી હતી.
બુધવારે કેન્દ્ર સરકારે કહ્યું કે ચુકવણીમાં વિલંબ એટલા માટે થયો છે કારણ કે ટ્રાન્ઝેક્શન સીધા ખેડૂતોના આધાર લિંક્ડ બેંક ખાતામાં જમા થાય છે. આ વ્યવહારો વિદર્ભ પ્રદેશ માટે કોટન કોર્પોરેશન ઓફ ઈન્ડિયા (CCI) ના અકોલા મુખ્યાલય દ્વારા કરવામાં આવે છે.
ન્યાયાધીશોએ ત્યારબાદ રાજ્યના ટેક્સટાઇલ વિભાગના મુખ્ય સચિવ અને CCI પાસેથી વિગતવાર પ્રતિસાદ માંગ્યો હતો, જેમાં ખરીદી પછી ખેડૂતોને કેટલી ચૂકવણી કરવામાં આવી હતી તેની વિગતો આપી હતી. કેન્દ્ર સરકારના પ્રતિનિધિએ કોર્ટને જણાવ્યું કે ચુકવણી પ્રક્રિયાને સુવ્યવસ્થિત કરવા અને સમયસર વિતરણ સુનિશ્ચિત કરવા માટે તમામ પ્રયાસો કરવામાં આવી રહ્યા છે.
હાઇકોર્ટે કેન્દ્ર સરકારના ટેક્સટાઇલ મંત્રાલયના સચિવ અને CCIને ખરીદી અને ચુકવણીના મુદ્દાઓ અંગે તેમના જવાબો દાખલ કરવાની છેલ્લી તક આપી હતી. અરજદારે ખેડૂતોના હિતોનું રક્ષણ કરવા અને વેપારીઓ દ્વારા થતા શોષણને રોકવા માટે ખરીદ કેન્દ્રોની સમયસર સ્થાપના અને તાત્કાલિક ચુકવણીના મહત્વ પર ભાર મૂક્યો હતો.
