ટ્રેડ ડીલથી કપાસની આયાતમાં તેજી: ખેડૂતો માટે ચિંતાઓ, કાપડ ઉદ્યોગ માટે રાહત
ભારત-અમેરિકા ટ્રેડ ડીલને કારણે કપાસ પરની 11 ટકા આયાત ડ્યૂટી દૂર કરવાની પ્રક્રિયા આગળ વધી રહી છે. આ પગલાથી અમેરિકાથી કપાસની આયાત વધવાની શક્યતા છે. હાલની પરિસ્થિતિમાં કપાસની આયાત વધી રહી છે જ્યારે નિકાસ ઘટી રહી છે, જેના કારણે સ્થાનિક બજારમાં ભાવ પર દબાણ વધશે અને ખેડૂતોને નુકસાન થવાની ભીતિ છે. બીજી તરફ, કાપડ ઉદ્યોગને સસ્તા કપાસથી ઉત્પાદન ખર્ચ ઘટાડવામાં મદદ મળશે.
ભારતમાં દર વર્ષે અંદાજે 330 થી 340 લાખ ગાંસડી કપાસનું ઉત્પાદન થાય છે, જ્યારે કાપડ ઉદ્યોગને 315 થી 320 લાખ ગાંસડીની જરૂર પડે છે. ખાસ કરીને પ્રીમિયમ ગુણવત્તા માટે લાંબા યાર્ન કપાસની 12 થી 15 લાખ ગાંસડીની માંગ છે, જેમાંથી મોટો હિસ્સો આયાત કરવો પડે છે.
વૈશ્વિક બજારમાં કપાસના ભાવ ભારત કરતાં ઓછા હોવાથી આયાત વધુ આકર્ષક બની રહી છે. જો ભાવ MSP કરતાં નીચે જાય, તો સરકાર કુલ ઉત્પાદનના 22-27 ટકા સુધી MSP પર ખરીદી કરે છે. છતાં, ડ્યૂટી ફ્રી આયાત ખેડૂતો માટે વધુ પડકાર ઉભા કરી શકે છે.
વિશ્વ કાપડ નિકાસમાં ચીન પ્રથમ સ્થાને છે જ્યારે ભારત છઠ્ઠા સ્થાને છે અને તેનો હિસ્સો માત્ર 4 ટકા છે. ભારતના કુલ કાપડ નિકાસમાં 25-30 ટકા હિસ્સો અમેરિકાનો છે. યુરોપિયન યુનિયન, વિયેતનામ, બાંગ્લાદેશ અને તુર્કી મુખ્ય સ્પર્ધકો છે.
તાજેતરમાં કપાસના ભાવમાં ઘટાડો થયો હોવા છતાં કપડાના ભાવમાં એટલો ઘટાડો જોવા મળ્યો નથી, જે ઉદ્યોગ માટે ફાયદાકારક બની રહ્યો છે.
વૈશ્વિક બજારમાં બાંગ્લાદેશની રાજકીય અસ્થિરતાના કારણે ભારતને નવા અવસરો મળ્યા હતા, પરંતુ વિયેતનામે આ તક વધુ ઝડપથી ઝડપી લીધી.
