મહારાષ્ટ્ર: રાજુરામાં વરસાદના અભાવે કપાસના પાક પર ખતરો; ખેડૂતોને ફરીથી વાવણીનો પડકાર
મહારાષ્ટ્રના ચંદ્રપુર જિલ્લાના રાજુરા તાલુકામાં સમયસર અને પૂરતા વરસાદના અભાવે કપાસના પાક પર પ્રતિકૂળ અસર પડી છે. મૃગ નક્ષત્ર ની શરૂઆતમાં હળવા વરસાદ બાદ ખેડૂતોએ મોટા પાયે કપાસનું વાવેતર કર્યું હતું; જોકે, ત્યારબાદ વરસાદ બંધ થવાને કારણે ઘણા વિસ્તારોમાં બીજ જમીનમાં સુકાઈ ગયા હતા. ખેડૂતો હવે ફરીથી વાવણીના સંકટનો સામનો કરી રહ્યા છે, જેના કારણે ખરીફ સિઝનની શરૂઆતમાં જ ચિંતા વધી ગઈ છે.
શરૂઆતના બે કે ત્રણ દિવસમાં છૂટાછવાયા વરસાદથી ઉત્સાહિત ખેડૂતો ચોમાસાની વહેલી શરૂઆતની આશા રાખતા હતા. આ અપેક્ષા પર આધાર રાખીને, તેઓએ સૂકી જમીનમાં કપાસના બીજ વાવ્યા. જોકે, છેલ્લા ચારથી પાંચ દિવસમાં વરસાદના અભાવે જમીનમાં પૂરતો ભેજ જાળવી શકાયો નહીં, જેના કારણે ઘણી જગ્યાએ અંકુર જમીનમાંથી બહાર નીકળે તે પહેલાં જ નાશ પામ્યા.
રાજુરા તાલુકાના ગોવારી, સસ્તી, પોવની, સખરી, ચિંચોલી, કધોલી, મનૌલી, બાબાપુર, ચાર્લી, નિરલી, ઘીડશી, માથરા, ગોયેગાંવ અને અંતરગાંવ સહિતના અનેક ગામોમાં પરિસ્થિતિ ગંભીર છે. ખેડૂતો જણાવે છે કે મોંઘા બિયારણ, ખાતર અને જમીનની તૈયારી પર નોંધપાત્ર ખર્ચ કરવા છતાં, વરસાદના અભાવે તેમની આશાઓ પર પાણી ફરી વળ્યું છે.
અનિયમિત હવામાન પેટર્ને ખેતી યોજનાઓને વધુ જટિલ બનાવી છે. જે ખેડૂતોએ લોન અથવા ધિરાણનો ઉપયોગ કરીને પોતાની જમીનની ખેતી કરી હતી તેમણે હવે ફરીથી વાવણી માટે વધારાના ભંડોળની વ્યવસ્થા કરવી પડશે, જે પરિસ્થિતિ તેમની આર્થિક મુશ્કેલીઓમાં વધારો કરી શકે છે.
તાલુકા કૃષિ અધિકારી વિનાયક પાયઘાને ખેડૂતોને છૂટાછવાયા વરસાદના આધારે વાવણીનું જોખમ ન લેવાની સલાહ આપી છે. તેમના મતે, ઓછામાં ઓછો 100 મીમી વરસાદ પડે અને જમીનમાં પૂરતો ભેજ રહે ત્યારે જ વાવણી કરવી જોઈએ.
ખેડૂતો સમજાવે છે કે તેમણે મૃગ નક્ષત્ર દરમિયાન સારા વરસાદની અપેક્ષા રાખીને કપાસ વાવ્યો હતો, પરંતુ આ મહત્વપૂર્ણ સમયે વરસાદ ન પડવાથી જમીનની અંદર અંકુર સુકાઈ ગયા. આના કારણે પાકને ભારે નુકસાન થયું છે, જેના કારણે ઘણા ખેડૂતો પાસે ફરીથી વાવણી કરવા સિવાય કોઈ વિકલ્પ રહ્યો નથી.
