નબળા ચોમાસાથી કઠોળ, તેલીબિયાં અને કપાસના ઉત્પાદન પર ખતરો
દેશના ઉત્તર-પૂર્વ અને દક્ષિણ વિસ્તારમાં નબળા ચોમાસાના કારણે કૃષિ ઉત્પાદન પર અસર થવાની શક્યતા વધી રહી છે. એક અહેવાલ મુજબ, કઠોળ, તેલીબિયાં, કપાસ અને રાગી જેવા પાકોના ઉત્પાદન પર ખાસ અસર જોવા મળી શકે છે।
વાવેતર વિસ્તારમાં ઘટાડો સૌથી વધુ કઠોળમાં 0.54 મિલિયન હેક્ટર નોંધાયો છે. ત્યારબાદ કપાસમાં 0.41 મિલિયન હેક્ટર અને તેલીબિયાંમાં 0.33 મિલિયન હેક્ટરનો ઘટાડો થયો છે. આ ઘટાડો આવનારા ઉત્પાદન પર સીધી અસર કરી શકે છે।
IIFL Securities ના અહેવાલ મુજબ, ચોમાસાની અછત માત્ર આ પાકો સુધી મર્યાદિત નથી, પરંતુ શેરડી, ચોખા અને કેટલાક બરછટ અનાજના ઉત્પાદન પર પણ તેની અસર પડી શકે છે।
દક્ષિણ દ્વીપકલ્પમાં સ્થિતિ વધુ ચિંતાજનક છે, જ્યાં જળાશયોનું સ્તર સામાન્ય કરતાં ઘણું ઓછું છે. હાલ જળાશયો લગભગ 50% ક્ષમતા પર છે, જે ગયા વર્ષની સરખામણીએ 46% ઓછું છે. મહારાષ્ટ્રમાં પણ જળાશય સ્તર વાર્ષિક ધોરણે 15% ઓછું નોંધાયું છે, જે રવિ સીઝનની વાવણી માટે જોખમ ઊભું કરે છે।
રાજ્યોના આંકડા દર્શાવે છે કે કર્ણાટકમાં ચોખાની વાવણી 14.4% અને તમિલનાડુમાં 13.1% ઘટી છે. આંધ્ર પ્રદેશમાં 6.7%નો ઘટાડો નોંધાયો છે, જ્યારે તેલંગાણામાં વાવણી સ્થિર રહી છે।
બીજી તરફ, બિહાર અને ઝારખંડમાં ચોખાના વાવેતર વિસ્તારમાં વધારો જોવા મળ્યો છે, જેના કારણે કુલ ચોખાના વિસ્તારમાં 0.77 મિલિયન હેક્ટરનો વધારો થયો છે. બિહારમાં 15.9% અને ઝારખંડમાં 36%નો વધારો નોંધાયો છે।
આ વર્ષે દક્ષિણપશ્ચિમ ચોમાસામાં દેશવ્યાપી સ્તરે 6% ઓછો વરસાદ નોંધાયો છે, જોકે 36માંથી 26 ઉપવિભાગોમાં સામાન્ય અથવા વધુ વરસાદ થયો હતો।
અહેવાલ મુજબ, દક્ષિણ અને પૂર્વ ભારતમાં જળાશયોની સ્થિતિ નબળી હોવાથી રવિ સીઝનમાં વાવણીના પેટર્નમાં ફેરફાર થવાની શક્યતા છે।
ઉપરાંત, ભાવમાં વધઘટે પણ વાવણીના નિર્ણયોને અસર કરી છે. ખેડૂતોએ વધુ ફાયદાકારક પાકો જેમ કે બરછટ અનાજ અને શેરડી તરફ વળ્યા છે, જેમના ભાવ ખરીફ સીઝનમાં 4%થી 22% વધ્યા હતા. બીજી તરફ, કપાસ અને તેલીબિયાંમાં 16%થી 21% સુધીના ભાવ સુધારા છતાં વાવણીમાં ઘટાડો નોંધાયો છે।
