તેલંગાણામાં દુષ્કાળને કારણે કપાસના પાક પર જોખમ; પાક બચાવવા ખેડૂતોએ અપનાવ્યા સિંચાઈના વૈકલ્પિક ઉપાયો
આદિલાબાદ, તેલંગાણા: લાંબા સમય સુધી વરસાદ ન પડવો અને વધતું તાપમાન - આ બંને પરિબળોને કારણે જિલ્લામાં ઊભો કપાસનો પાક ગંભીર જોખમમાં મુકાયો છે. પાકને બચાવવા માટે ખેડૂતો વિવિધ ઉપાયો અજમાવી રહ્યા છે, જેમાં ફુવારા પદ્ધતિ (સ્પ્રિંકલર), ટપક સિંચાઈ (ડ્રિપ ઈરિગેશન), બોરવેલ અને નહેરોના પાણીનો ઉપયોગ સામેલ છે. સતત સૂકા હવામાનને કારણે કપાસના છોડનો વિકાસ અટકી રહ્યો છે, જેનાથી ઉત્પાદનમાં ઘટાડો થવાની ચિંતા ઊભી થઈ છે.
જિલ્લામાં તાપમાન આશરે ૩૬ ડિગ્રી સેલ્સિયસ સુધી પહોંચી ગયું છે, જેના કારણે ખેતરોમાં જમીનનો ભેજ ઘટી રહ્યો છે. કૃષિ વિભાગના ઉપલબ્ધ આંકડા મુજબ, આદિલાબાદ જિલ્લામાં આશરે ૪.૩૦ લાખ એકરમાં કપાસ, ૫૬,૦૦૦ એકરમાં સોયાબીન, ૪૨,૦૦૦ એકરમાં તુવેર અને ૨૧,૦૦૦ એકરમાં મકાઈનું વાવેતર કરવામાં આવ્યું છે.
તમસી મંડળના કપારલા ગામના ખેડૂત ગાંદરાથ પ્રભાકર તેમના કપાસના ખેતરમાં બોરવેલના પાણીનો ઉપયોગ કરીને ફુવારા પદ્ધતિથી સિંચાઈ કરી રહ્યા છે. તેઓ જણાવે છે કે વરસાદના અભાવે કપાસના છોડ પર પૂરતી સંખ્યામાં ઝીંડવાં (કપાસના ફળ) વિકસી શક્યા નથી. વધુમાં, અનિયમિત વીજ પુરવઠો અને વારંવાર થતા વીજ કાપને કારણે સિંચાઈના કામમાં મુશ્કેલીઓ આવી રહી છે.
દરમિયાન, કેટલાક ખેડૂતો નહેરો, સ્થાનિક ઝરણાં અને નાની નદીઓમાંથી પાણી મેળવીને પાક બચાવવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા છે; જોકે, પાણીની ઉપલબ્ધતા અનિશ્ચિત છે.
ભીમપુર મંડળના નિપાની ગામના ખેડૂત પંજાબ રેડ્ડીના જણાવ્યા અનુસાર, દુષ્કાળને કારણે ઘણા ખેડૂતો માટે ખેતી પાછળ થયેલો ખર્ચ પણ વસૂલવો મુશ્કેલ બની શકે છે. એવી ચિંતા છે કે કપાસ વીણવાના બીજા અને ત્રીજા તબક્કા પર તેની માઠી અસર પડશે.
તમસી, તાલામાદુગુ અને ભીમપુરના લાલ જમીનવાળા વિસ્તારોમાં પાકને સૌથી વધુ નુકસાન થવાની શક્યતા છે, જ્યારે કાળી જમીનવાળા વિસ્તારોમાં સ્થિતિ પ્રમાણમાં થોડી સારી હોવાનું જાણવા મળ્યું છે.
જોકે ગરમ અને સૂકું હવામાન કપાસમાં વધુ પડતા ભેજને લગતી સમસ્યાઓ ઘટાડી શકે છે, પરંતુ તેનાથી ખેડૂતોને લઘુત્તમ ટેકાના ભાવ (MSP) કરતાં વધુ કિંમત મળશે તેની કોઈ ખાતરી નથી. કપાસની ગુણવત્તા, બજારમાં માંગ અને ઉત્પાદનની પરિસ્થિતિઓ પણ ભાવને અસર કરે છે.
વધુ વાંચો :- ભારત, ચીન અને પાકિસ્તાનમાં કપાસના ભાવ ઘટ્યા
